खाद्य बैंकमा १ अर्बको लगानी

आयात प्रतिस्थापन गर्न छलफल

काठमाडौं । राष्ट्रिय खाद्य बैंक लिमिटेडले कृषि कार्य गरिरहेका अभियानकर्ता, कृषक र विषय विज्ञलाई केन्द्रीय कार्यालयमा आमन्त्रित गर्दै रैथाने वालीको प्रवद्र्धन र स्थानीय उत्पादनमा जोड दिन राष्ट्रिय खाद्य बैंक स्थापना गर्नु परेको बैंकका प्रमुख कार्यकारी निर्देशक शंकरनाथ उप्रेतीले प्रष्ट पार्नुभयो । उत्पादन योेग्य बाँझो जग्गाको उपयोग गर्दै बढ्दो आयातलाई प्रतिस्थापन गर्नका लागि यो अभियान चलाउन ढिला भइसकेको भन्दै सहभागीलाई यस अभियानमा सरिक हुन उहाँले अनुरोध गर्नु भयो ।

यस खाद्य बैंक लिमिटेडले हाल अग्र्यानिक कृषि उपजहरु (Safe Food) उत्पादन गर्न र परनिर्भरता घटाउदै आत्मनिर्भर हुन् अभिप्रेरित गरिरहेको उप्रेतीको भनाइ छ । अहिले कृषिउपज खरिद गर्दा बाहिर जाने ठूलो रमकलाई देशभित्र नै राख्न र रोजगारी सिर्जना गर्न यो अभियानमा सबै लाग्नु पर्ने उहाँको भनाइ थियो ।
यसरी काम गर्न सके वातावरणीय सन्तुलन कायम राख्न र कृषिको लागि चाहिने जनशक्ति उत्पादन गर्न सहयोग पुग्ने र देशलाई आवश्यक पर्ने खाद्यवस्तुको परिपूर्ति गर्दै नेपालमा उत्पादित कृषि उपजलाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा बिक्रि गरेर आम्दानी बढाउन सकिने उहाँको धारणा थियो ।

हाल यो अभियान अन्तर्गत ३२ जिल्लाका १०२ पालिकामा काम भइरहेको र यसलाई देशभरि बिस्तार गर्ने योजना रहेको संस्थाका अध्यक्ष हरिकृष्ण दाहालले बताउनु भयो । यही अभियान अन्तर्गत नार्क, कृषि कलेजका प्राध्यापक र विद्यार्थीलगायत ४ सय विज्ञ सदस्यले यो अभियानमा सहयोग गरेको उप्रेतीले जानकारी दिनुभयो ।

खाद्य बैंक र अन्य बैंकको ऐन एउटै भएपनि बैंकले आर्थिक कारोवार गर्ने र राष्ट्रिय खाद्य बैंक लिमिटेडले कृषि उपजको कारोवार गर्ने समेत कार्यक्रममा प्रष्ट पारिएको थियो । यसको अर्को महत्त्वपूर्ण उपलब्धी भनेको गाउँको उत्पादन सहरमा ल्याएर सहरको पैसा गाउँसम्म पुर्याउनु रहेको उप्रेतीले प्रष्ट पार्नुभयो ।

कार्यक्रममा कोसी प्रदेशका पूर्व मन्त्री रामकुमार राई पासाङले आफु पनि कृषि कार्यमा संलग्न भएको भन्दै यो बैंकको योजनामा सहयोग गर्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गनुभयो ।
अर्का वक्ता दुर्गा कुमार थापा (स्वस्तिक) ले गड्यौला मल एवम् मानव मल मुत्रलाई उचित तरिकाले प्रयोग गर्न सके अहिले रहेको रासायनिक मलको समस्या समाधान हुने र यसले माटो र पर्यावरणलाई समेत फाइदा पुग्ने राय प्रस्तुत गर्नुभयो । उहाँले भन्नु भयो नेपालमा एउटामात्र जीन बैंक हुनु, सरकारी नीति कारण कृषक उदासिन हुनु । व्यवसायका लागि इआइए गर्नुपर्ने बाध्यात्मक परिस्थिति निर्माण गरिनु । मल कारखाना खोल्नका लागि अन्य देशको स्वीकृति लिनुपर्ने प्रावधान नै समस्याको जड रहेको बताउनु भयो । अझ किसानलाई सहयोगका लागि गरिएको पशु र वाली विमाले किसानलाई राहतभन्दा बढी निराश तुल्याउने काम गरेको जिकिर गर्दै राज्यले किसानको जीवनस्तरमा सुधार गर्न यी समस्याको सम्बोधन गनुपर्ने बताउनु भयो ।

२०७७ सालमा स्थापना भएको बैंकसँग १ एक हजार पाँचसय शेयर लगानीकर्ताको १ अर्बभन्दा बढी लगानी रहेको छ । हाल बैंकले आइपीयो निष्कासनको तयारी गरिरहेको छ ।

कार्यक्रममा हलेसी महादेव विकास समितिका पूर्व कार्यकारी निर्देशक सम्मर बहादुर भुजेल, पत्रकार केशवराज सन्ज्याल, साहित्यका बोधराज पौडेल, सामाजिक अभियानकर्ता कमल ढकाल र डा. लोकमणि रिजालको उपस्थिति रहेको थियो । कार्यक्रममा आमन्त्रित अतिथिहरुलाई अध्यक्ष हरिकृष्ण दाहाल, प्रमुख कार्यकारी अधिकृत शंकरनाथ उप्रेती, प्रवक्ता पवित्रा कुमारी पोखरेलले रुद्राक्षको माला लगाएर स्वागत गर्नु भएको थियो ।